De zonnebloem. Tel de spiraalarmen in een zaadhoofd en je komt meestal op een Fibonacci-getal uit: 34, 55, soms 89. In een groot burger­onderzoek in Manchester (2016) klopte dat bij ongeveer drie van de vier tellingen — maar bij ongeveer één op vijf bloemen kwam er iets anders uit. Een sterke neiging dus, geen wet.

Dennenappels en ananassen. Hetzelfde patroon, met kleinere getallen: vaak 8 spiralen de ene kant op en 13 de andere.

En waarom? Elk nieuw zaadje komt ongeveer 137,5° verder te staan dan het vorige. Bij die hoek — de gulden hoek — vallen de zaadjes nooit netjes in rijen achter elkaar, en past er dus het meeste in.

Fibonacci zelf. Leonardo van Pisa, bijgenaamd Fibonacci, schreef in 1202 het boek Liber Abaci. De rij duikt daar op in een puzzel over konijnen. Datzelfde boek bracht de cijfers 0 tot 9 naar Europa.

De nautilusschelp. Wordt overal de gulden spiraal genoemd. Onderzoekers hebben 80 schelpen opgemeten in het Smithsonian: de gemiddelde verhouding is 1,31, niet 1,618. Het is wél een spiraal — alleen niet díe.

Het Parthenon en de piramides. Er is geen enkel bewijs dat de bouwers de gulden verhouding gebruikten. De rechthoeken worden er achteraf overheen getekend, en je kunt ze net zo goed ergens anders leggen.

De Mona Lisa. Leonardo da Vinci heeft er nooit iets over geschreven. Het verhaal is eeuwen later ontstaan.

Een blad A4-papier. Meet het zelf: 29,7 cm op 21 cm. Dat is ongeveer 1,41 — dat is niet de gulden verhouding, maar √2. Handig gekozen: vouw je een A4 dubbel, dan krijg je precies een A5 met dezelfde vorm.